कश्मिर बाख्राबाट प्राप्त हुने विलासितापूर्ण जनावरको रौंको फाइबर

कश्मिर बाख्राबाट प्राप्त हुने विलासितापूर्ण जनावरको रौंको फाइबर

कश्मिर एक अत्यन्तै दुर्लभ र विलासितापूर्ण जनावरको रौंको फाइबर हो, जुन कश्मिर बाख्राको नरम, मखमली अन्डरकोटबाट प्राप्त गरिन्छ। यसलाई विशेष पशु-बाल फाइबरको समूहमा राखिन्छ। यद्यपि “कश्मिर” शब्द कहिलेकाहीँ नरम ऊनलाई जनाउन प्रयोग गरिन्छ, तर वास्तवमा कश्मिर बाख्राबाट प्राप्त फाइबर मात्र साँचो कश्मिर हो।

यसको असाधारण कोमलता, प्राकृतिक न्यानोपन र सीमित उत्पादनका कारण कश्मिरलाई विश्वकै सबैभन्दा मूल्यवान प्राकृतिक फाइबरहरूमध्ये एक मानिन्छ।

कश्मिर शलहरूको इतिहास र लोकप्रियता

एशियाका केही क्षेत्रहरूमा कश्मिरलाई पश्म वा पश्मिना भनेर चिनिन्छ। ऐतिहासिक रूपमा, भारतको कश्मिर क्षेत्रमा बनेका सुन्दर शल र हस्तकलाका सामग्रीहरूका कारण कश्मिरले अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान पाएको हो।

समयसँगै, १९ औँ शताब्दीको सुरुवातमा कश्मिर शलहरू अत्यन्त लोकप्रिय बने। त्यसपछि इङ्ल्यान्ड, फ्रान्स र स्कटल्याण्डको प्याइसल शहरजस्ता युरोपेली क्षेत्रहरूमा समेत कश्मिर शलहरूको शैली अनुकरण गर्दै उत्पादन हुन थाल्यो।

कश्मिर बाख्रा र फाइबर संकलन प्रक्रिया

कश्मिर बाख्राको शरीरमा दुई तहका रौं हुन्छन्। बाहिरी तहमा ४ देखि २० सेन्टिमिटरसम्म लामो खस्रो रौं हुन्छ भने भित्री अन्डरकोट २.५ देखि ९ सेन्टिमिटर लामो हुन्छ, जसलाई साँचो कश्मिर भनिन्छ।

प्रायः यो नरम फाइबर मोल्टिङ (रौं झर्ने) मौसममा हातले कोम्ल्याएर संकलन गरिन्छ। यद्यपि, केही क्षेत्रहरूमा कश्मिर काटेर पनि निकालिन्छ। रोचक कुरा के छ भने, प्रत्येक बाख्राले वर्षमा करिब ०.५ किलोग्रामभन्दा कम कश्मिर मात्र उत्पादन गर्छ।

उदाहरणका लागि, एउटा स्वेटर बनाउन ४ देखि ६ वटा बाख्राको ऊन आवश्यक पर्छ भने एउटा ओभरकोट बनाउन ३० देखि ४० वटा बाख्राको कश्मिर चाहिन्छ।

प्रशोधन र गुणस्तर नियन्त्रण

संकलनपछि कश्मिर ऊनलाई सफा गरिन्छ, जसमा धुलो, बोसो र वनस्पतिक कणहरू हटाइन्छन्। त्यसपछि मेकानिकल डी-हेयरिङ प्रक्रियाबाट खस्रो रौं अलग गरिन्छ। यस प्रक्रियाले उत्पादनको मात्रा र बजार मूल्य दुवैलाई प्रभाव पार्छ।

उच्चस्तरीय कश्मिर कपडामा १% भन्दा कम खस्रो रौं हुन्छ भने उत्कृष्ट कोटहरूमा यो मात्रा ५% भन्दा कम हुन्छ।

कश्मिरको भौतिक विशेषताहरू

कश्मिर फाइबर सामान्य ऊनभन्दा धेरै पातलो हुन्छ। चिनियाँ र मंगोलियाली बाख्राको कश्मिरको व्यास १४.५ देखि १६.५ माइक्रोमिटर हुन्छ भने इरानी बाख्राको कश्मिर १७.५ देखि १९.५ माइक्रोमिटरको हुन्छ।

यही कारणले कश्मिर कपडा असाधारण न्यानोपन, अत्यन्त नरम बनावट र उत्कृष्ट ड्रेपिङ गुणका लागि प्रसिद्ध छ। तर, यो ऊनभन्दा केही नाजुक हुन्छ र उच्च तापक्रम तथा क्षार पदार्थबाट सजिलै क्षति पुग्न सक्छ।

फेशन र उद्योगमा कश्मिरको प्रयोग

आज कश्मिर उच्च गुणस्तरका कोट, ड्रेस, सुट, निटवियर र मोजा उत्पादनमा व्यापक रूपमा प्रयोग गरिन्छ। यसको सीमित उपलब्धता र श्रम-सघन प्रशोधन प्रक्रियाका कारण कश्मिरलाई विलासितापूर्ण फाइबर मानिन्छ।

लागत घटाउन कहिलेकाहीँ कश्मिरलाई अन्य फाइबरहरूसँग मिश्रण गरिन्छ। साथै, कश्मिर बाख्राको खस्रो बाहिरी रौं स्थानीय रूपमा अनाजका बोरा, डोरी र टेन्टका पर्दा बनाउन प्रयोग गरिन्छ।

हिमाली कश्मिरको विश्वव्यापी पहिचान

नेपालको हिमाली क्षेत्रबाट प्राप्त शुद्ध कश्मिरलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चिनाउने काम

100% Handmade Cashmere from Nepal / Lomanthang Cashmere

जस्ता ब्रान्डहरूले गरिरहेका छन्।

यस्तो सचेत जीवनशैली र प्रकृतिप्रति सम्मानको दर्शन

Global Spiritual Community

ले पनि प्रवर्द्धन गर्छ, जहाँ अध्यात्म, शान्ति र सन्तुलनलाई जीवनसँग जोडिन्छ।